Calling Planet Earth: Meteorenzwerm op zondag
Geplaatst op: 7 augustus 2018

Dit is een oud bericht en kan betrekking hebben op een eerdere editie van Zomerparkfeest.

Soms valt alles op z'n plek. De boeking van The Sun Ra Arkestra op de zondag en de meteorenzwerm Perseïden is zo'n geval. Rond het optreden van de band van legendarisch jazzmuzikant Sun Ra is een heel programma samengesteld, met kunst, films, muziek en straattheater. Als kers op de taart kun je zondagavond en -nacht tot wel 50 meteoren per uur voorbij zien vliegen.

Reden genoeg om Weer- en Sterrenkundigenvereniging 'Jean Delsing Venlo' wat vragen te stellen.

ZIJN VALLENDE STERREN ÉCHT VALLENDE STERREN?
Gelukkig niet! Dat kan ook niet, want sterren zijn veel groter dan de aarde en zelfs dan onze zon. Wat zijn vallende sterren dan wel? Heel af en toe zien we een komeet aan de hemel. Mogelijk herinner je je de Hale-Bopp in 1997 nog. Deze en anderen hebben een blauwe en witte staart. De staart bestaat uit kleine deeltjes die van de komeet loskomen. Gaat de aarde door het spoor van zo’n stofstaart, dan worden deze kleine deeltjes aangetrokken door de aarde en kunnen ze de dampkring binnentreden. Daar vergloeien ze dan en zien wij ze als een vallende ster. In de sterrenkunde noemen we dat een meteoor.

En wat is de blauwe staart? Dat zijn deeltjes die losgekomen zijn van de meteoor en kleiner zijn dan de golflengte van het zichtbare licht. Daardoor reflecteert het deeltje alleen het blauwe licht van de zon. De andere delen zijn groter en reflecteren al het licht. Daardoor lijken ze wit.

De baan van een komeet om de zon met de baan van de aarde. Linksonder de komeet Hale-Bopp (1997). Midden enkele meteoren. Rechts een lang belichte opname die laat zien dat we door een zwerm bewegen.

WAAROM HEBBEN WE AF EN TOE EEN SUPERMAAN?
De maan draait in 29,5 dagen om de aarde. Hierbij zijn de maanstanden van belang: nieuwe maan, eerste kwartier, volle maan of laatste kwartier.

Een maand telt, met uitzondering van februari 30 of 31 dagen en dan komt dezelfde maanstand twee keer per maand voor. Volle maan valt daarbij het meeste op. De baan van de maan om de aarde is een ellips, een soort ovaal. Net als die van de aarde om de zon, alleen veel sterker. Daardoor varieert de afstand van de aarde tot de maan gedurende één omloop tussen de 362.000 en 405.000 km.

Als de maan het dichtste bij is lijkt ze het grootst en bij volle maan noemen we dat een supermaan. Wanneer de maan dichtbij staat hebben we twee keer in één maand volle maan. Dat noemen we een blauwe maan.


WAT KUN JE MET EEN STERRENKIJKER OP DE MAAN ZIEN?

Met het blote oog lijkt de maan een gladde bol met donkere en lichte plekken. Kijken we door een verrekijker tijdens volle maan dan lijkt dat nog steeds zo, want we zien geen schaduwen op de maan.

Kijken we tijdens of rond het eerste kwartier dan zien we bij de overgang oneffenheden. Met een verrekijker die 20x vergroot zien we al heel goed dat dat kraters zijn. Vaak zie je ook nog bergen in zo’n krater. Ook zien we bergkammen en toppen van bergen die nog boven de gestolde lava uitsteken. Met een flinke sterrenkijker kun je details op de maan zien van ca. 3 km.


WAAROM ZIJN ZON- EN MAANSVERDUISTERINGEN ZO ZELDZAAM?
De baan van de maan om de aarde is gekanteld. Daarom kan de maan veel hoger of juist veel lager het hoogste punt aan de hemel hebben. Het verschil kan ruim 10 maandiameters zijn! We hebben een zons- of maansverduistering als we alle drie in één lijn staan. Deze kanteling van de baan van de maan draait ook om de aarde en doet daar iets meer dan 18 jaar over. Daardoor komen zons- en maansverduisteringen elke 18 jaar onder gelijke omstandigheden voor.

De schaduw van de maan op de aarde geeft dan een zonsverduistering en is dan ook alleen dáár als volledige zonsverduistering te zien.Bij een maansverduistering gaat de maan door de schaduw van de aarde. Deze schaduw is veel groter dan de maan en daardoor komen maansverduisteringen vaker voor. Groot geluk is dat als de maan boven de horizon is de maansverduistering door iedereen op aarde gezien kan worden. Door de dampkring van de aarde is de maan altijd rood tijdens een maansverduistering. Ze komen alleen voor als ze in één lijn staan. Zonsverduisteringen zijn dus altijd bij nieuwe maan en maansverduisteringen altijd bij volle maan.


Wil je meer van Sterrenkunde weten, kijk op www.astrovenlo.nl of stuur een mail naar info@astrovenlo.nl.


Uw internet browser is verouderd!

Voor een volledig juiste ervaring van onze en andere websites is het aan te raden uw browser te updaten. Update nu uw browser

×